Kuramcı

Antoine Berman (1942–1991)

Antonie Berman

Fransız Çevirmen ve Kuramcı

Antoine Berman, çeviribilimde özellikle çeviri etiği ve yabancılığın korunması kavramlarıyla tanınan bir kuramcıdır. Berman, çeviriyi yalnızca bir metni başka bir dile aktarmak olarak değil; kaynak metnin yabancılığını koruma sorumluluğunu taşıyan ve "öteki"nin özgünlüğüne saygı duyan ahlaki bir eylem olarak görür. Çevirmen, kaynak metnin yabancı özelliklerini mümkün olduğunca korumalı; metni erek kültüre tamamen uyarlayarak yerlileştirmemelidir. Bu bağlamda Berman, çeviri sürecinde sıkça karşılaşılan ve kaynak metnin yapısına zarar veren bazı eğilimleri “biçim bozucu eğilimler” (tendances déformantes) olarak adlandırır. Berman’a göre Expansion (Genişletme), Clarification(Açıklığa Kavuşturma),Rationalisation (Akılsallaştırma) ve Ennoblement (Yüceltme) gibi eğilimler, kaynak metnin yabancılığını yok eder. Berman için etik bir çeviri, bu bozucu eğilimlerin farkında olmayı ve metnin özgün, biçimsel ve kültürel özelliklerini korumayı gerektirir. Eserleri arasında L’Épreuve de l’étranger: Culture et traduction dans l’Allemagne romantique; La traduction et la lettre ou l’Auberge du lointain; Pour une critique des traductions: John Donne ve L’âge de la traduction yer alır.