Kuramcı

Lawrence Venuti (1953-)

Lawrence Venuti

Lawrence Venuti’nin “çevirmenin görünmezliği” kavramı, özellikle Anglo-Amerikan kültürlerinde çevirmenin metindeki izlerinin silinmesi ve metnin, çevrilmiş olduğu fark edilmeden özgün bir İngilizce metin gibi algılanması durumunu ifade eder. Venuti'ye göre bu durum, çevirmenlerin erek dile akıcı bir şekilde çeviri yaparak kaynak metnin yabancılığını gizleyen bir "saydamlık illüzyonu" yaratmasıyla ortaya çıkar. Ayrıca çevirinin ikincil bir faaliyet olarak görülmesi de bu görünmezliği pekiştirir. Venuti "yerlileştirme" (domestication) ve "yabancılaştırma" (foreignization) olarak adlandırdığı iki temel çeviri stratejisi sunar. Yerlileştirme, kaynak metni erek kültürün değerlerine ve beklentilerine göre uyarlayarak akıcı ve anlaşılır bir çeviri hedefler ve böylece metnin yabancılığını en aza indirir. Buna karşılık yabancılaştırma, kaynak metnin kültürel ve dilsel özelliklerini koruyarak okuyucunun yabancı bir metinle karşılaştığının farkında olmasını sağlar ve çevirmenin varlığını hissettirir. Venuti, yabancılaştırma stratejisini savunarak kültürel alışverişte erek kültürün dayatmacı eğilimlerine karşı bir "direniş" politikası izlenmesi gerektiğini ileri sürer.