Çeviribilim kuramcısı ve akademisyen
Mona Baker, Manchester Üniversitesi’nde çeviribilim profesörü olarak görev yapmış ve çeviribilim alanında özellikle eşdeğerlik kuramıyla öne çıkmış önemli bir kuramcıdır. Baker, eşdeğerlik kavramını sözcük düzeyinden pragmatik düzeye kadar altı farklı aşamada ele alarak çevirinin çok katmanlı bir süreç olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle deyim, atasözü ve kültüre özgü ifadelerde görülen “eşdeğer olmama” durumlarını sistematik biçimde sınıflandırmış; tam eşdeğerlik, kısmi eşdeğerlik, açımlama ve çıkarma gibi stratejileri tanımlamıştır.
M. A. K. Halliday’in sistemik işlevsel dilbilim yaklaşımından yararlanarak metinsel eşdeğerlik, tutarlılık ve tema–rema yapısının çevirideki rolünü vurgulamış; çevirmenin yalnızca sözcükleri değil, metnin bütünsel anlam ağını yeniden kurması gerektiğini savunmuştur. Stratejilerini kural koyucu bir çerçevede değil, gerçek çeviri örneklerinden hareketle betimleyici bir yaklaşımla sunması ise çeviribilime uygulamaya dayalı ve problem odaklı bir perspektif kazandırmıştır.
Bu kuramsal yaklaşımını özellikle In Other Words: A Coursebook on Translation adlı eserinde sistematik biçimde ortaya koymuş; ayrıca editörlüğünü yaptığı Routledge Encyclopedia of Translation Studies ile alanın temel başvuru kaynaklarından birine katkı sağlamıştır. Daha sonraki çalışması Translation and Conflict: A Narrative Account’ta ise çeviriyi anlatı kuramı çerçevesinde ele alarak ideoloji, güç ilişkileri ve çatışma bağlamında değerlendirmiştir. Bu yönüyle Baker, hem dilsel hem de sosyo-kültürel boyutları bir araya getiren bütüncül bir çeviri anlayışı geliştirmiştir.